Δήμος Σαλαμίνας: Προκαταβολή 10% για τις πολεοδομικές μελέτες Α΄ και Β΄ κατοικίας. Τι προβλέπει η νομοθεσία και τι πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες;

 

Το τελευταίο διάστημα ιδιοκτήτες ακινήτων στις περιοχές που αφορούν οι πολεοδομικές μελέτες Α΄ και Β΄ κατοικίας στη Σαλαμίνα λαμβάνουν ειδοποιητήρια από τον Δήμο, με τα οποία καλούνται να καταβάλουν προκαταβολή ύψους 10% επί της προεκτιμώμενης εισφοράς σε χρήμα.

Πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά μεγάλο αριθμό ιδιοκτητών και δημιουργεί εύλογα ερωτήματα, όχι μόνο ως προς το ύψος των ποσών που καλούνται να πληρώσουν, αλλά κυρίως ως προς τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και τον σκοπό για τον οποίο ζητούνται τα συγκεκριμένα χρήματα.

Ας δούμε τι προβλέπει η νομοθεσία.

1. Το νομοθετικό πλαίσιο

Η δυνατότητα είσπραξης χρηματικών προκαταβολών προβλέπεται από την παράγραφο 6 του άρθρου 21 του Ν. 2508/1997, η οποία προστέθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου 10 του Ν. 3044/2002.

Η διάταξη παρέχει στους Δήμους τη δυνατότητα να βεβαιώνουν και να εισπράττουν προκαταβολές από ιδιοκτήτες περιοχών που πρόκειται να ενταχθούν σε ρυμοτομικό σχέδιο, για έναν συγκεκριμένο και αποκλειστικό σκοπό:

Την εκπόνηση πολεοδομικών μελετών και μελετών πράξεων εφαρμογής.

Το ύψος της προκαταβολής καθορίζεται σε ποσοστό 10% επί της προεκτιμώμενης εισφοράς σε χρήμα.

Τα ποσά αυτά πρέπει να εγγράφονται σε ειδικό κωδικό του δημοτικού προϋπολογισμού και να διατίθενται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση των συγκεκριμένων μελετών, μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας έγκρισης του ρυμοτομικού σχεδίου και κύρωσης της πράξης εφαρμογής.

Προβλέπεται επίσης ότι η προκαταβολή συμψηφίζεται με την τελική εισφορά σε χρήμα που θα προκύψει για κάθε ιδιοκτησία μετά την ένταξή της στο σχέδιο.

2. Η διαδικασία δεν είναι προαιρετική ούτε απεριόριστη

Για την εφαρμογή της παραπάνω διάταξης εκδόθηκε η ΚΥΑ 5494/2004 (ΦΕΚ 204/Β/4-2-2004), η οποία καθορίζει συγκεκριμένες προϋποθέσεις και διαδικασίες.

Μεταξύ άλλων προβλέπονται:

• Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για τον καθορισμό των ορίων των περιοχών των οποίων οι μελέτες μπορούν να χρηματοδοτηθούν με τον συγκεκριμένο τρόπο.
• Οι απαιτούμενες μελέτες πρέπει να έχουν ήδη ανατεθεί ή να ανατεθούν εντός 18 μηνών από τη λήψη της σχετικής απόφασης.
• Πρόσκληση των ιδιοκτητών να υποβάλουν δηλώσεις με περιγραφή των ιδιοκτησιών τους.
• Κατάρτιση καταλόγων ιδιοκτητών και προσδιορισμός των επιφανειών των ακινήτων.
• Ανάρτηση των καταλόγων στο δημοτικό κατάστημα για 15 ημέρες, ώστε να υπάρχει δυνατότητα υποβολής ενστάσεων.
• Εξέταση των ενστάσεων από τριμελή επιτροπή και οριστικοποίηση των καταλόγων.
• Βεβαίωση των προκαταβολών μετά την οριστικοποίηση των καταλόγων.

Οι προκαταβολές εισπράττονται σε 12 έως 36 μηνιαίες δόσεις, σύμφωνα με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι για κάθε περιοχή η συγκεκριμένη διαδικασία και η είσπραξη των προκαταβολών μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο μία φορά.

3. Πού μπορούν να διατεθούν τα χρήματα;

Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα σημεία της νομοθεσίας.

Τα χρήματα που εισπράττονται δεν αποτελούν γενικό δημοτικό έσοδο, ούτε μπορούν να χρησιμοποιούνται για την κάλυψη οποιασδήποτε άλλης οικονομικής υποχρέωσης του Δήμου.

Ο νόμος είναι σαφής, προορίζονται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση των απαιτούμενων πολεοδομικών μελετών και των μελετών πράξεων εφαρμογής.

Επομένως, η ύπαρξη οικονομικών υποχρεώσεων του Δήμου προς μελετητές ή άλλους αναδόχους δεν αρκεί από μόνη της για να δικαιολογήσει την είσπραξη προκαταβολών από τους ιδιοκτήτες.

Πρέπει να αποδεικνύεται ότι τα χρήματα ζητούνται και διατίθενται σύμφωνα με τον συγκεκριμένο σκοπό που ορίζει ο νόμος.

Για τον λόγο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η ύπαρξη του ειδικού κωδικού στον προϋπολογισμό, καθώς και η παρακολούθηση της διάθεσης των εισπραττόμενων ποσών.

4. Τι προβλέπεται εάν οι μελέτες δεν ολοκληρωθούν;

Η ΚΥΑ 5494/2004 δεν περιορίζεται μόνο στη διαδικασία είσπραξης.

Προβλέπει ρητά και περιπτώσεις κατά τις οποίες ο Δήμος υποχρεούται να επιστρέψει τις προκαταβολές και να ακυρώσει τις σχετικές βεβαιώσεις.

Ειδικότερα, αυτό προβλέπεται όταν:

• Δεν τηρηθεί η προθεσμία των 18 μηνών για την ανάθεση των μελετών.
• Κάποια ιδιοκτησία δεν ενταχθεί τελικά στο σχέδιο, όπως διαπιστώνεται με την έγκριση της πολεοδομικής μελέτης.
• Από την κύρωση της πράξης εφαρμογής προκύψει ότι η ιδιοκτησία δεν οφείλει εισφορά σε χρήμα.
• Οι ανατεθείσες μελέτες δεν ολοκληρωθούν εντός του συμβατικού χρόνου.
• Κατά τη διάρκεια εκπόνησης των μελετών διαπιστωθεί για οποιονδήποτε άλλο λόγο ότι δεν υπάρχει υποχρέωση καταβολής εισφοράς σε χρήμα.

Είναι, συνεπώς, σαφές ότι ο νομοθέτης δεν αντιμετωπίζει την προκαταβολή ως ένα ποσό που εισπράττεται ανεξάρτητα από την πορεία και την ολοκλήρωση των μελετών.

Τα ερωτήματα για τον Δήμο Σαλαμίνας

Με βάση τα παραπάνω, θεωρούμε εύλογο οι ιδιοκτήτες που λαμβάνουν τα σχετικά ειδοποιητήρια να ζητήσουν συγκεκριμένες απαντήσεις από τον Δήμο.

Ειδικότερα:

1. Ποια ακριβώς απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου καθορίζει τις περιοχές Α΄ και Β΄ κατοικίας που υπάγονται στη διαδικασία είσπραξης προκαταβολών;
2. Πότε λήφθηκε η απόφαση αυτή και πότε ανατέθηκαν οι αντίστοιχες πολεοδομικές μελέτες;
3. Έχουν τηρηθεί όλα τα προβλεπόμενα στάδια της ΚΥΑ 5494/2004, συμπεριλαμβανομένης της πρόσκλησης των ιδιοκτητών, της κατάρτισης και ανάρτησης των καταλόγων και της εξέτασης τυχόν ενστάσεων;
4. Σε ποιον ειδικό κωδικό του δημοτικού προϋπολογισμού εγγράφονται τα ποσά που εισπράττονται και ποια είναι η μέχρι σήμερα οικονομική διαχείρισή τους;
5. Ποιο ακριβώς είναι το αντικείμενο των μελετών που πρόκειται να χρηματοδοτηθούν με τις συγκεκριμένες προκαταβολές και σε ποιο στάδιο βρίσκονται σήμερα;
6. Υπάρχουν εκκρεμείς οικονομικές υποχρεώσεις του Δήμου προς τους αναδόχους των συγκεκριμένων μελετών και, εάν ναι, πώς συνδέονται αυτές με τη σημερινή διαδικασία είσπραξης;
7. Με ποια στοιχεία και ποιον υπολογισμό προέκυψε η προεκτιμώμενη εισφορά σε χρήμα βάσει της οποίας καθορίζεται η προκαταβολή κάθε ιδιοκτησίας;

Τα ερωτήματα αυτά δεν αποτελούν αμφισβήτηση της δυνατότητας του Δήμου να εφαρμόσει τη νομοθεσία.

Αφορούν την υποχρέωση της δημοτικής αρχής να αποδεικνύει ότι την εφαρμόζει με τον τρόπο που ορίζει ο νομοθέτης.

Η ευθύνη της αντιπολίτευσης

Στο ζήτημα αυτό ιδιαίτερη σημασία έχει και ο ρόλος της δημοτικής αντιπολίτευσης.

Οφείλει να ασκήσει τον θεσμικό ελεγκτικό της ρόλο, εξετάζοντας συνολικά τη διαδικασία που ακολουθήθηκε από τη δημοτική αρχή, από την αρχική απόφαση μέχρι τη βεβαίωση και είσπραξη των προκαταβολών.

Κυρίως, όμως, οφείλει να ελέγξει εάν τα χρήματα που εισπράττονται από τους ιδιοκτήτες διατίθενται αποκλειστικά για τον σκοπό που ορίζει ο νόμος και εάν η οικονομική τους διαχείριση είναι απολύτως διαφανής.

Οι ιδιοκτήτες που καλούνται να καταβάλουν αυτά τα ποσά δικαιούνται να γνωρίζουν ότι τα χρήματά τους δεν θα χρησιμοποιηθούν για άλλες οικονομικές υποχρεώσεις του Δήμου.

Αυτή είναι και η εύλογη προσδοκία τους. Και σε αυτήν την προσδοκία οφείλουν να ανταποκριθούν τόσο η δημοτική αρχή όσο και η αντιπολίτευση.

Ένα ζήτημα διαφάνειας και ενημέρωσης των πολιτών

Οι ιδιοκτήτες ακινήτων δεν είναι υποχρεωμένοι να γνωρίζουν τις πολεοδομικές και διοικητικές διαδικασίες, ούτε να αναζητούν μόνοι τους τις αποφάσεις και τα έγγραφα που δικαιολογούν τις οικονομικές απαιτήσεις του Δήμου.

Είναι, όμως, δικαίωμά τους να γνωρίζουν για ποιον λόγο καλούνται να καταβάλουν χρήματα, με ποια νόμιμη διαδικασία υπολογίστηκαν τα ποσά και πώς διασφαλίζεται ότι αυτά θα διατεθούν αποκλειστικά για τον σκοπό για τον οποίο εισπράττονται.

Η πολεοδομική ένταξη μιας περιοχής είναι μια διαδικασία που επηρεάζει άμεσα την περιουσία και την οικονομική κατάσταση των πολιτών. Γι' αυτό και κάθε σχετική οικονομική επιβάρυνση πρέπει να συνοδεύεται από πλήρη ενημέρωση και διαφάνεια.

Το ζητούμενο δεν είναι να αποφύγουν οι ιδιοκτήτες τις νόμιμες υποχρεώσεις τους. Είναι να γνωρίζουν ότι αυτές επιβάλλονται και εισπράττονται με πλήρη τήρηση της νομιμότητας.

Ο Δήμος Σαλαμίνας οφείλει να δώσει σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις.

Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν.

Admin.