Η συζήτηση για τις αδελφοποιήσεις και τις διεθνείς συνεργασίες του Δήμου Σαλαμίνας επανέρχεται δυναμικά.
Θεωρητικά, κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει με την έννοια της εξωστρέφειας,
Η επαφή με άλλες πόλεις, η ανταλλαγή εμπειριών και η αναζήτηση καλών πρακτικών είναι, από μόνες τους, θετικές επιδιώξεις.
Από το 1998 μέχρι σήμερα, οι αδελφοποιήσεις πληθαίνουν. Ο απολογισμός τους;
Τα τελευταία χρόνια, ο Δήμος Σαλαμίνας, όπως και πολλοί άλλοι δήμοι της χώρας, έχει προχωρήσει σε μια σειρά από αδελφοποιήσεις με πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Στόχος, όπως κάθε φορά αναφέρεται, είναι η σύσφιγξη των σχέσεων, η πολιτιστική συνεργασία, η τουριστική ανάπτυξη και η ανταλλαγή εμπειριών.
Θεμιτοί στόχοι, κανείς δεν διαφωνεί με την εξωστρέφεια.
Αξίζει όμως να δούμε ψύχραιμα και με στοιχεία την πραγματικότητα.
Από το 1998 μέχρι σήμερα, η Σαλαμίνα έχει προχωρήσει σε διαδοχικές αδελφοποιήσεις:
• Το 1998 με την Αμμόχωστο
• Το 2011 με πόλεις που συνδέονται με τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας
• Το 2015 με την Πάφο
• Το 2018 με το Tăuții-Măgherăuș
• Το 2025 με τη Misato της Ιαπωνίας
• Και ήδη τίθεται στο τραπέζι νέα συνεργασία με την Chongming της Κίνας.
Σε κάθε περίπτωση υπήρξαν τελετές, υπογραφές, ανταλλαγές αναμνηστικών και φωτογραφικό υλικό.
Εδώ όμως αρχίζει το ουσιαστικό ερώτημα: Πού είναι ο απολογισμός όλων αυτών των συνεργασιών;
Για καθεμία από τις παραπάνω αδελφοποιήσεις:
- Ποιες δράσεις υλοποιήθηκαν στην πράξη;
- Ποια προγράμματα είχαν συνέχεια;
- Ποια μετρήσιμα αποτελέσματα προέκυψαν;
- Υπάρχει κάποια συγκεντρωτική ενημέρωση προς τους δημότες;
- Υπάρχει αξιολόγηση;
- Υπάρχει έστω μια δημόσια παρουσίαση αποτελεσμάτων;
Ή μήπως, μετά την υπογραφή, επαναλαμβάνεται το ίδιο μοτίβο, τελετή, δηλώσεις, φωτογραφίες και στη συνέχεια σιωπή;
Παρατηρείται επίσης κάτι που δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί τυχαίο:
Σχεδόν κάθε δημοτική αρχή συνοδεύεται από μια νέα αδελφοποίηση.
Μια νέα “διεθνή πρωτοβουλία”.
Ένα νέο ξεκίνημα.
- Χωρίς όμως εμφανή σύνδεση με τις προηγούμενες.
- Χωρίς συνέχεια.
- Χωρίς σωρευτικό αποτέλεσμα.
- Πρόκειται για στρατηγική με διάρκεια;
- Η για αποσπασματικές κινήσεις που εξαντλούνται στην εικόνα της στιγμής;
Γιατί οι συνεργασίες δεν είναι μόνο συμβολικές, δεν κρίνονται την ημέρα της υπογραφής.
Κρίνονται τα επόμενα χρόνια.
Η Σαλαμίνα έχει κάθε λόγο να επιδιώκει συνεργασίες.
Αυτό που δεν έχει, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, είναι ορατά αποτελέσματα από αυτές.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία:
Δεν αμφισβητείται η πρόθεση. Αμφισβητείται το αποτέλεσμα.
Δεν αμφισβητείται η εξωστρέφεια ως έννοια. Αμφισβητείται η εφαρμογή της στην πράξη.
Γιατί χωρίς απολογισμό, χωρίς διαφάνεια και χωρίς μετρήσιμα οφέλη, η εξωστρέφεια κινδυνεύει να μετατραπεί σε επαναλαμβανόμενη διαδικασία εντυπώσεων.
Και τότε, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν οι αδελφοποιήσεις είναι χρήσιμες.
Αλλά αν, με τον τρόπο που εφαρμόζονται, εξυπηρετούν πραγματικά τον Δήμο ή απλώς ανακυκλώνουν μια γνώριμη εικόνα.
Ωστόσο, όσο περισσότερο διαβάζει κανείς για περιοχές όπως: το Chongming (崇明島)της Σαγκάης, με τα μακροπρόθεσμα σχέδια βιώσιμης ανάπτυξης, το οργανωμένο χωροταξικό του σχεδιασμό και την σαφή στρατηγική και για την πόλη Misato (三郷市) της περιφέρειας Saitama της Ιαπωνίας, για θέματα περιβάλλοντος, πρασίνου, καθαριότητας και υποδομών, αξιοποιώντας την ιαπωνική εμπειρία…. τόσο πιο έντονα γεννιέται ένα εύλογο ερώτημα,
« Εμείς ..πού βρισκόμαστε ; ».
Η Σαλαμίνα, είναι ένας τόπος με τεράστιο ιστορικό βάθος και συμβολισμό.
Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας αποτελεί, δικαίως, σημείο αναφοράς όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την παγκόσμια ιστορία.
Είναι ένα ισχυρό κεφάλαιο ταυτότητας που οφείλουμε να προβάλλουμε.
Αλλά η ιστορία, όσο σημαντική κι αν είναι, δεν αρκεί από μόνη της.
Η σημερινή εικόνα του νησιού με ανομοιογενή δόμηση, ελλείψεις σε υποδομές και περιοχές που μέχρι πρόσφατα στερούνταν βασικού σχεδιασμού, δημιουργεί μια αντίφαση που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται ο πυρήνας του προβληματισμού…
Μπορεί μια διεθνής συνεργασία να έχει ουσιαστικό νόημα όταν το εσωτερικό μας έδαφος παραμένει ανοργάνωτο;
Ή αλλιώς: Πριν «ανοιχτούμε» προς τα έξω, έχουμε κάνει όσα πρέπει προς τα μέσα;
Δεν τίθεται θέμα σύγκρισης με πόλεις που βρίσκονται σε τελείως διαφορετικό επίπεδο ανάπτυξης, ούτε είναι κακό να θέλουμε να μάθουμε από αυτές , το αντίθετο, το ζητούμενο είναι η ειλικρίνεια, τι μπορούμε πραγματικά να προσφέρουμε σε μια τέτοια συνεργασία και κυρίως, τι μπορούμε ρεαλιστικά να αποκομίσουμε !
Γιατί οι συνεργασίες δεν είναι μόνο συμβολικές. για να έχουν αξία, απαιτούν, σχέδιο, προετοιμασία και ανθρώπους με γνώση και συνέχεια.
Αλλιώς, κινδυνεύουν να μείνουν σε επίπεδο εντυπώσεων.
Η Σαλαμίνα δεν στερείται δυνατοτήτων, διαθέτει ανθρώπινο δυναμικό, γεωγραφική θέση και ιστορικό βάρος που θα μπορούσαν να αποτελέσουν βάση για μια ουσιαστική αναπτυξιακή πορεία.
Το ερώτημα είναι αν υπάρχει η οργάνωση και η συνέπεια για να αξιοποιηθούν.
Οι διεθνείς συνεργασίες μπορούν να αποτελέσουν εργαλείο προόδου.
Δεν μπορούν όμως να υποκαταστήσουν τα βασικά.
Και ίσως εκεί πρέπει να σταθούμε, Όχι στο αν θα αδελφοποιηθούμε με τη μία ή την άλλη πόλη, αλλά στο αν είμαστε έτοιμοι να δώσουμε πραγματικό περιεχόμενο σε αυτές τις σχέσεις.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, η εξωστρέφεια δεν μετριέται με συμφωνίες και τίτλους, αλλά με αποτελέσματα.
«Και αυτά, αργά ή γρήγορα, φαίνονται , όχι στα λόγια, αλλά στην καθημερινότητα των δημοτών.»
